The Banishment: Eigen interpretatie

Mark en Alex zijn twee broers die zich begeven in de onderwereld van Rusland. Louche zaken worden niet besproken, blikken zijn genoeg. Vera, de vrouw van Alex, is zwanger. Maar, zo vertelt ze hem: "Het is niet van jou". Er zijn daarom twee dingen die Alex volgens zijn broer kan doen. "Of je vergeeft haar, of je vermoordt haar."

Symboliek

In de wonderschone opening van The Banishment (Russische titel Izgnanie en gebaseerd op de autobiografische roman The Laughing Matter van William Saroyan uit 1953) scheurt een auto door een idyllische omgeving op weg naar een naamloze grauwe industriestad. Het contrast tussen het platteland en de grauwe stad komt hier als een mokerslag aan en zorgt voor een desoriënterend effect. Zodra de gewonde gangster Mark (hij heeft een kogel in zijn arm) de stad binnen rijdt, begint het zwaar te regenen, alsof de zonden die deze man eerder heeft begaan, schoongespoeld moeten worden.

Het is één van de vele symbolische momenten die The Banishment rijk is, maar de kijker zal vooral zelf aan het werk moeten om dit in te vullen. Met deze ambitieuze opvolger op The Return (2003) geeft regisseur Andrei Zvyagintsev namelijk geen pasklare antwoorden. De opening suggereert heel summier dat Mark eerder verwikkeld is geraakt in een vuurgevecht. Zwijgzaam haalt zijn broer Alex de kogel uit zijn arm. Je weet dat deze twee mannen niet deugen, maar wat doen ze nu eigenlijk in het dagelijkse leven?

Alex staat op het punt te vertrekken met zijn vrouw en twee kinderen naar zijn ouderlijk huis op het Russische platteland. Eenmaal daar aangekomen, doet zijn vrouw een schokkende onthulling; ze is zwanger, maar niet van hem. Zwijgzaam hoort Alex de mededeling aan, zonder dat er iets op zijn gezicht is af te lezen. De schijn van het voorbeeldige gezin wordt voorlopig opgehouden en de man en vrouw gaan de confrontatie constant uit de weg. Innerlijk wordt Alex echter verscheurd door het nieuws.

Beeldtaal

Zvyagintsevs grootste troef is het prachtige accentuerende camerawerk van Mikhail Krichman, die het kale desolate landschap gebruikt om de innerlijk strijd van Alex vorm te geven: Het is pure beeldtaal dat, met een briesje wind dat door de bomen waait, de lome zomerhitte of de schaduw van de wolken die valt over het gezicht van Alex, een grote dreiging opwekt. Dat valt trouwens in het niet bij het telefoongesprek dat Alex vervolgens voert met zijn broer. Volgens Mark zijn er twee dingen die Alex kan doen: "Of je vergeeft haar, of je vermoordt haar." Uiteindelijk doet Alex geen van beide, maar de keuze die hij uiteindelijk maakt, heeft grote consequenties voor zijn broer, zijn vrouw en kinderen.

The Banishment is met een speelduur van 159 minuten zeker niet voor iedereen weggelegd. Regisseur Zvyagintsev neemt ruim de tijd om zijn familietragedie te ontvouwen (die op sommige momenten leentjebuur lijkt te spelen bij grootmeesters als Andrej Tarkovski en Ingmar Bergman) en stelt daarbij grote vragen over het geloof, de heiligheid van het huwelijk en andere existentiële kwellingen. Daardoor krijgt de film haast mythische proporties en lijkt het met zoveel onopgeloste vraagstukken bijna uit zijn voegen te springen. Bijna, want hoewel de film van Zvyagintsev zware kost is, laat hij de kijker zelf invullen wat er in de hoofden van de personages omgaat. Daarmee hangt het genietbare van The Banishment helemaal af van de interpretatie van de toeschouwer. The Banishment is daardoor één van de meest intrigerende films van de laatste jaren en laat het de onmiskenbare eigenzinnige talent van de regisseur zien.

DVD Bespreking

Deze uitgave van Contactfilm ziet er met een beeldformaat van 2.35:1 (16:9) wonderschoon uit. Het beeld is scherp en helder en vertoont geen problemen. Dat is maar goed ook, want het zou alleen maar afbreuk doen aan de beeldenpracht die de film rijk is. Ook het Dolby Digital 5.1 en 2.0 geluid is prima, hoewel de voorkeur uitgaat naar het eerste geluidspoor. Deze lijkt namelijk voller van geluid en draagt daardoor bij aan de sfeer van de film. Op deze editie staat een redelijk interessante making of van de film dat eigenlijk gewoon een gesprek is met de regisseur. Daarnaast bevat de DVD ook nog een trailer van de film.

Na de arthouse hit The Return keert regisseur Andrei Zvyagintsev terug met het wonderschone The Banishment. Geen gemakkelijke kost dat met een speelduur meer dan 159 minuten, overdadige symboliek en onbeantwoorde vragen bijna uit zijn voegen lijkt te barsten. Zvyagintsevs grootste troef is het prachtige accentuerende camerawerk van Mikhail Krichman, die het kale desolate landschap gebruikt om de innerlijk strijd van Alex vorm te geven. Daarnaast stelt de regisseur vragen over het geloof, de heiligheid van het huwelijk en andere existentiële kwellingen. Daardoor krijgt de film haast mythische proporties waarbij de kijker afhankelijk is van zijn eigen interpretaties. Dat levert volstrekt eigenzinnige en wonderschone cinema op. Het beeld en geluid is prima.