Day the Earth Stood Still: Hol bombasme

Na te zijn aangeklaagd door Elliot Goldenthal voor zijn grote doorbraak 300 (meneer gebruikte het thema van Titus), moet The Day the Earth Stood Still, het tweede grote project in Tyler Bates’ nog jonge carrière, bewijzen of hij een blijvertje is. En gezien zijn wankele reputatie tegenover het publiek gooit hij maar meteen alles uit de kast, van koor tot sci-fi B-film invloeden. Teveel van het goede, misschien?

Aanmodderen

Natuurlijk moddert Bates al een tijdje aan in Hollywood, maar de kille ambiëntscores voor Rob Zombie’s The Devil’s Rejects en Hallowe’en remake gaven hem nu niet bepaald het grote publiek waar hij zo op hoopte. Het was dan ook dat spartaanse project van Zack Snyder die hem deed doorbreken voor het grote publiek, al zorgde eerder genoemde rechtszaak (en publieke boetedoening bij de DVD-release van de film) ervoor dat hij nog iets goed te maken had.

Voor zijn daaropvolgende project, Doomsday (een apocalyptische jaren ’80 cult-wannabe) mocht de man juist naar hartenlust afkijken en wel van John Carpenter, wiens synthesizer-muziek precies de toon was die regisseur Marshall te pakken wilde krijgen. Achteraf bezien zal het juist de combinatie van de Zombie-soundscapes, het bombastische 300 en die B-film invloeden zijn die regisseur Scott Derrickson deed beslissen Bates te selecteren als componist naar keuze voor The Day the Earth Stood Still, want het resultaat bevat van alles wat.

Kwaliteit zit ‘m echter niet in de keuzes die je maakt, maar in wat je vervolgens met die keuzes doet. Zo heeft Bates trots tussen zijn orkestraties de theremin gezet (het campy sci-fi instrument bij uitstek, die al in de eerste UFO-films uit de jaren ’50 de opkomst van de schotels aankondigde), maar het gebruik ervan komt niet verder dan een subtiele hint naar het origineel, die zelfs nog een score kreeg van grootmeester Bernard Herrmann. Sterk gebruik van de theremin had net wat meer sfeer en kleur kunnen aanbrengen, maar het wordt al snel duidelijk dat Bates niet echt geïnteresseerd is in iets anders dan duisternis.

Onheilspellend duister

Al vanaf de onheilspellende klanken van Mountain Climber zet Tyler de bedrukkende sfeer dik aan. Zware pauken, hoge strijkers, denderende percussie en een klagerige vrouwelijke vocaal bepalen het voornaamste deel van de denderende score, die dankzij een toevoeging van rauwe elektronica net dat extra beetje bad-ass meekrijgt. The Day the Earth Stood Still is dan ook een zwaar beest van een score, die tussen de Tracks Van Verdoemenis door een tragische sfeer creëert met vrouwenvocalen en een donker mannenkoor.

Om deze intensiteit vooral niet te onderbreken, heeft de componist ervoor gekozen geen thema’s te introduceren. Als luisteraar word je daarmee volledig aangewezen op het zwaar denderende orkest en het imposante koor, die in tracks als National Security, Orb Rising en Aphid Reign wel voldoening meegeven, maar niettemin wat hol overkomen.

Bates is daarmee duidelijk geen Elliot Goldenthal; had hij ook hier toch nog wat beter gekeken naar zijn avant-gardistisch experimentele technieken voor hel, verdoemenis en atonale muziek, dan was The Day the Earth Stood Still misschien nog uitgestegen boven het ‘voor liefhebbers van bombastische duisternis only’ publiek die het nu bereikt. Uiteindelijk lijkt de man gewoonweg te weinig talent te bezitten om uit zichzelf sterke composities te schrijven en komt hij niet verder dan sfeerbepalende soundscapes.

The Day the Earth Stood Still is geen score met een duidelijk doel: Veel melodielijnen leiden tot nergens, terwijl ook thematische ontwikkelingen hier niet te vinden zijn. De plekken waar de muziek in blijft steken, namelijk: grauw bombasme en kille vocalen, zorgen niettemin voor een lekker donkere luisterervaring, waarbij de hints naar jaren '50 sci-fi de muziek iets meer kleur geven. Dat ook dit niet naar behoren wordt uitgewerkt, is echter een groot gemis. Enkel voor de echte liefhebbers van oppervlakkig bombasme, dus.