Have yourself a merry little christmas...
The Nightmare Before Christmas vertelt een verhaal over twee werelden waarbij de één de ander binnendringt. We volgen Jack Skellington van Halloweentown die na een onverwacht tripje bij Christmastown niets anders wil dan dit gezellige feest in zijn wereld introduceren. Er is alleen één probleem; hoe werkt Kerstmis nou eigenlijk?
Burton stipt hier iets interessants aan. Hij toont het onvermogen tot het werkelijk ervaren van Kerst. Iets wat doet terugdenken aan onze kerstspecial van vorig jaar over Gremlins, waarin de depressieve kant van kerst wordt aangestipt. Het is juist voor de mensen die al moeite hebben met het inzien van de lol in het leven, lastig om in het gezelschap te zijn van mensen die zich juist met kerst extra prettig voelen. In The Nightmare Before Christmas zien we Jacks wil om Kerst te begrijpen en ervan te kunnen genieten.Prozac-patienten?
Vertelt Burton enkel over de groep Prozac patiënten? Of is deze barrière met Kerstmis iets wat ons allemaal aangaat? Wanneer Jack Christmas Town betreedt, zien we een opgeklopte kerstwereld die zo veel imposante gezelligheid uitstraalt, dat je haast paniekerig naar die gezelligheid verlangt. En dat terwijl Kerstmis duidelijk meer is. Maar hoeveel mensen geven bevredigend invulling aan de 'gezellige' familiebezoekjes? Net zo ironisch als de Halloweentown-monsters die in een mooi gestrikt pakketje een afgehakt hoofd stoppen, slijten veel mensen deze feestelijke dagen weg aan een tafel vol gezinnen die niet half zo gezellig zijn als wat men op de televisie ziet. Natuurlijk, televisie en al die verhalen zijn nep, maar geloven mensen stilletjes niet dat met Kerstmis alles zo idyllisch moet zijn?Misschien is het wel zo dat Burton simpelweg voor de zoveelste keer het verhaal van Frankenstein vertelde. Toch bevat de film te veel en te ver uitgediepte aspecten om het enkel op het verhaal van een outsider die in de echte wereld komt te gooien. Zo zou je zelfs kunnen zeggen dat Burton over zichzelf vertelt. Burton is een liefhebber van horrorfilms en zijn oeuvre barst van de films binnen het griezelthema. Maar zelfs in zijn hardcore horrorfilms wordt het nooit spannend, krijgt hij geen vat op het échte gevoel van horror. Hij laat ons schitterende gotische werelden zien, liters bloed en veel hints naar klassiekers, maar het lukt hem niet om de kijker de stuipen op het lijf te jagen. De vergelijking met Jack Skellington en kerstmis is snel gemaakt.
Moet The Nightmare Before Christmas om deze pessimistische filosofie worden herdacht? Het antwoord is duidelijk nee. Want weinig films zijn zo uitbundig, creatief en bevatten een dusdanige imposante vormgeving als deze stop-motion klassieker. De gevoelsbarrière van het hoofdpersonage is niet iets wat terug komt tussen de kijker en de film. Vooral niet wanneer je de vertederende pogingen van de enthousiaste groep monsters ziet om het feest te ervaren. Ze doen zo hard hun best om het feest te vieren, maar ze falen genadeloos. En hieruit ontstaat een nieuw soort sfeer, een nieuw soort feest, misschien is dát wel het echte Kerstmis.
