Oorlogswinter: Aangedikt drama

Kennelijk door gebrek aan goede componisten van eigen bodem, worden steeds vaker grootheden uit Hollywood aangetrokken voor het componeren van Hollandse filmmuziek. Eerder kregen de makers van het Friese Sportman van de Eeuw het voor elkaar Ennio Morricone te strikken voor hun paal-zit-film en nu heeft Martin Koolhoven vergane Hollywoodglorie Pino Donaggio (Carrie) gevraagd voor Oorlogswinter.

Ouderwetse charme

Het lijkt aan te tonen dat artiesten van eigen bodem, zoals de eens zo populaire Henny Vrienten, hebben afgedaan, terwijl internationale namen ook over de grens nog lekker klinken. En Pino mag dan in geen jaren meer een grootschalige film voorzien hebben van muziek, zijn reputatie van Italiaanse maestro was in dit geval voldoende. Hij mag zich in ons kikkerlandje meteen bezighouden met een geijkt onderwerp; de tweede wereldoorlog.

Geen ander thema is reeds zo vaak behandeld als deze, waardoor het vinden van een frisse invalshoek haast ondoenlijk is. Donaggio lijkt geen moeite te doen en grijpt rechtstreeks naar de strijkers, viool, piano, vocaal en hier en daar een harpje, welke zich allemaal inzetten voor een zo dramatisch mogelijk effect. ‘Kon een Nederlands componist dat ook niet?’, zou je meteen denken, maar Pino weet er een ouderwetse charme aan te geven die je niet vaak tegenkomt. Bovendien hoeft ook niet iedereen het wiel nogmaals uit te vinden.

Pino's muziek is niet zomaar een samenraapsel van cliché instrumenten, maar bevat meeslepende composities met breekbare thema’s (Arrestatie) en lekker knullig Hollands spektakel met rommelig koperwerk (in klank sterk overeenkomstig met wat Anne Dudley ook al voor ZwartBoek deed). Waar Pino de focus geregeld verliest in de actie (De Eerste Poging), maakt hij dit ruimschoots goed in de tussengelegen momenten van sfeer en drama.

Schaamteloos sentiment

Tenminste, daar waar het drama ingetogen wordt gebracht, want meer dan eens wordt het wel erg dik aangezet. Nu gaat het aloude vooroordeel dat Amerika graag groots en patriottistisch overkomt, maar, zo blijkt uit Oorlogswinter, wij Nederlanders kunnen er ook wat van. “Koolhoven houdt teveel van muziek”, becommentarieerde Pino zijn regisseur al. ‘Waar ikzelf het liefst geen muziek voor wilde componeren, of hooguit een vocaal, daar wilde Martin per se strijkers”. En in een Amerikaans drama is dit vaak nog niet eens zo'n probleem, maar zodra het een relatief kleinschalige Hollandse productie betreft valt het wel erg snel op.

Datzelfde blijkt ook uit de albumpresentatie, die vooral weet te scoren op de pianosolo’s (Met Papa) en vocaal-met-harp momenten (Door het Ijs Gezakt). De Executie en Verlies zijn daarentegen schaamteloos sentimentele stukken waarin strijkers, koor en hoorn de zwaarste emoties proberen los te maken bij de luisteraar, terwijl het kleinschaliger Verdrongen hier met zijn eenzame pianoklanken veel sterker in slaagt. Het wordt zo allemaal wel eens teveel, wat uiteindelijk de grootste smet blijkt op dit anderzijds mooie werkje.

Het wordt lastig voor ons Nederland om de Amerikanen te beschuldigen van dik aangezet bombasme, nu regisseur Martin Koolhoven zijn componist Pino Donaggio ertoe dwong om dik aangezet drama te componeren. Oorlogswinter is daarmee vaak teveel van het goede, maar bevat tussendoor, ondanks zijn weinig verrassende instrumentaties, toch nog enkele meeslepende composities.