Frost/Nixon: Dialoogmuziek

Door de jaren heen heeft componist Hans Zimmer ten onrechte het imago gekregen van de gemakkelijke uitweg. Zijn typecasting voor bombastische blockbusters die al net zulke bombastische muziek opeisen overschaduwen zijn kleinschaliger, meer doordachte projecten. Voor Ron Howards interviewdrama Frost/Nixon mag Zimmer zich weer eens van die intiemere kant laten zien.

Muziek voor dialogen

Wie aan Hans Zimmer denkt, denkt al gauw aan The Rock, The Dark Knight en Pirates of the Caribbean; films met bombastische muziek waarbij emotie enkel dik wordt aangezet. Maar tegenover iedere Peacemaker staat een Thin Red Line; een film met kleine doch oprechte emoties die geen simpele composities opeisen, maar complexe originaliteit. Het zijn tegelijkertijd ook de projecten die de minste aandacht krijgen, omdat grote thema’s nu eenmaal gemakkelijker aanslaan bij een groot publiek.

Er is, mede door zijn specialisme op het Hollywoodvlak, slechts een beperkt groepje regisseurs die Hans Zimmer vragen om onopvallende muziek te schrijven; passages voor scènes die liefst niet teveel opvallen, omdat deze het onderhuidse karakter van de film anders verstoren. Sinds Ron Howard zijn voorheen vaste componist James Horner heeft laten vallen, is hij er een van; The DaVinci Code was weliswaar een project waarbij de muziek tegen opera aanhing, maar Frost/Nixon bevat de schaal en omvang van een kamergesprek.

En dat mag letterlijk opgevat worden, want het centrale uitgangspunt van Howards nieuwste film gaat niet verder dan een gesprek tussen twee mannen. Nu zijn dat toevallig televisie-icoon David Frost en oud-president Richard Nixon die niets minder dan het Watergate schandaal aan het voetlicht leggen, maar dat neemt niet weg dat Hans Zimmer muziek moest schrijven voor een, weliswaar levendige en enerverende, conversatie, die als toneelstuk (lees: zonder muzikale begeleiding) ook al goed werkte.

Onderhuidse onrust

Menig modern componist had hier de gemakkelijke uitweg gevonden; in deze tijden van simpele droning of oppervlakkige ambiëntklanken zonder structuur of thematische ontwikkeling, was het Zimmer vergeven als hij niet verder was gegaan dan het functionele. Frost/Nixon kenmerkt zich op CD niettemin als een doordacht werkje, waarin de cello veelvuldig wordt ingezet om onderhuidse onrust op te wekken, terwijl gevoelige pianoklanken daar tussendoor manoeuvreren voor het menselijke aspect (Frost Despondent en het nerveuze minimalisme van The Last Interview en Nixon Defeated).

Wanneer Hans Zimmer de cello niet inzet voor een wirwar van suspense, sterk overeenkomstig met zijn experimenten voor de Ring-films (zoals in de enerverende tracks Watergate en Money), gebruikt hij het instrument voor opbouwende ostinato’s die op stijlvolle wijze de intriges onderschrijven (Beverly Hilton, Insanely Risky en vastberaden in het beklemmende slotstuk First Ideas). Tegelijkertijd creëert hij onderhuidse onrust door percussiestokjes een tikkend, ‘tijdbom-achtig’ geluid te laten maken, wat geregeld opduikt en als belangrijkste leitmotiv gezien kan worden.

Toch is het ook jammer dat Frost/Nixon zo duidelijk een product is van Zimmers experimentele celloperiode; niets wat hij hier tentoonstelt, heeft hij niet al eerder (en beter) gedaan in The Ring, The DaVinci Code of Matchstick Men. Het haalt de originaliteit onderuit, al staat daar tegenover dat de man verder ging dan zijn tijdsgenoten zouden doen; de muziek blijft overeind staan als een stijlvolle begeleiding van dat historische gesprek.

Het siert Hans Zimmer dat hij oppervlakkige ambiënt te gemakkelijk vond voor Ron Howards interviewregistratie en verder gaat; cello-ostinato’s en onderhuidse motieven kenmerken een doordachte score, die tegelijkertijd erg veel weg heeft van eerder werk van de man. Origineel is Frost/Nixon dan ook vaak niet, al is de toepassing van zijn beproefde methoden dat weer wel. Bovenal heeft hij een pakkende en stijlvolle score geschreven wiens zorgvuldige motieven hem boven de middelmaat uittrekt.