Benjamin Button: Palindromerig

Hoewel David Fincher een lange geschiedenis heeft met componist Howard Shore, wilde hij voor Hollywoodromance The Curious Case of Benjamin Button graag samenwerken met Fransoos Alexandre Desplat. Mogelijk een keuze die voortkomt uit zijn eigen stijlbreuk, want waar Shore telkens de duistere kant van de mensheid belichtte mag Desplat het verhaal een hoopvol tintje meegeven.

Mathematische precisie

De daadwerkelijke keuze voor deze andere componist zal ongetwijfeld een praktischer oorzaak kennen, zoals het vastzitten van Shore aan andere projecten. Toch komt het mooi uit; het magisch realistische verhaal van de stokoude baby Benjamin die de route peuter-kleuter-puber-hunk-oud mannetje doodleuk omdraait, bevat een niet te ontkennen andere basis dan het pessimisme en cynisme waar Se7en, Fight Club en The Game zo zwaar op leunden.

Maar er is daarnaast een ander wezenlijk verschil tussen de werkwijzen van Amerikaan Shore en Europeaan Desplat: waar die eerste zijn muziek een vrijelijk dromerige sfeer meegaf wat leidde tot hypnotiserende scores, calculeert die laatste zijn composities strak in. Speel bijvoorbeeld het muzikale thema voor hoofdpersoon Benjamin eens achterstevoren af; het blijft exact gelijk! Uiteraard geen toeval; het geeft de muziek een palindromerige sfeer, die door al zijn mathematische precisie echter vaak verstoken blijft van melancholie en ziel.

En dit is een probleem dat de componist vaker gecreëerd heeft; hoewel de composities an sich prachtig zijn, missen zij de vrijheid om een eigen leven te gaan leiden. Dat heeft ook weer als voordeel dat de muziek nooit zinloos voortkabbeld en nergens beticht kan worden van luie underscore en daarmee van begin tot eind blijft boeien. De orkestraties, met als voornaamste instrumenten cello, viool, saxofoon en tegen het einde de piano, zijn bovendien spot-on en verlenen de film zijn klassieke Hollywoodmagie.

Fluisterend

Slechts op enkele momenten permitteert Desplat het zich om zijn muzikale mond open te trekken; de opbouwende dreiging van Submarine Attack doorbreekt het fluisterende karakter van de rest van de muziek. Ook opvallend is het liefdesthema van Benjamin en Daisy, voor het eerst te horen op altfluit in Meeting Daisy, herhaald in Children’s Games op harp en in de afsluitende track op de piano. Het is het enige thema dat de luisteraar echt weet te raken en kan gezien worden als het hart van de score, al koos de componist ervoor om het niet te vaak te gebruiken. Dit zou immers (zijn eigen woorden) het almaar voortstuwende verhaal in de weg zitten.

Dat Desplat dit in New Orleans gesitueerde verhaal niet doorspekt heeft van blues en jazz, heeft te maken met het sourcemateriaal; Fincher stopte zijn film zelf al vol met werk van DeDe Pierce, Louis Armstrong en The Boswell Sisters, allen vertegenwoordigd op disc 2. Daarmee is deze soundtrackset netjes verdeeld in twee sentimenten; het persoonlijke aspect van het verhaal op de ene schijf, het tijdsbepalende karakter op het andere. Samen komen deze twee kanten tot de ziel van de film, maar op zichzelf staan, dat doen ze helaas niet.

Hoewel Alexandre Desplat met de grootste zorgvuldigheid een ingetogen score heeft afgeleverd, blijkt dit meteen ook zijn achilleshiel. Tijdens het meet en paswerk om alles symmetrisch en daarmee zo symbolisch mogelijk voor het hoofdpersonage Benjamin te maken, vergat hij de muziek zijn vrije loop te geven. Sentimenteel wordt het nergens, maar melancholisch ook niet, wat uiteindelijk een gemiste kans is. Niettemin bevat zijn score enkele prachtige passages van ouderwetse filmmagie.