The Stoning of Soraya M.: Klaagzang

In 2004 componeerde John Debney zijn meesterwerk met The Passion of the Christ. Vier jaar later kreeg hij met The Stoning of Soraya M. eindelijk de kans om zich nogmaals van zijn goede kant te laten zien. The Passion kreeg een CD-release en een Grammy nominatie, Soraya M. nu slechts een beperkte CD-oplage om de rest van haar leven te slijten in iTunes. Kortom, succes zit hem in de bekendheid van de film.

Klein budget

Deze beperkte oplage kan hem ook zitten in de omvang van het project zelf. De Christusfilm van Gibson kreeg immers, dankzij financiële bijdragen van Mel zelf, voldoende budget voor een groots koor, diverse duurbetaalde solo-artiesten (Lisbeth Scott, Shankar, Gingger) en schaduwschrijvers (Jack Lenz). Dat The Stoning of Soraya M., een aangrijpend drama over het leed dat vrouwen in Iran moeten doorstaan, dit alles ontbeerd, zegt overigens niets over de kwaliteit.

Oke, Lisbeth is inmiddels vervangen door de (ongetwijfeld goedkopere) Iraanse zangeres Sussan Deyhim en de etnische instrumentatie wordt niet verzorgd door Shankar en Gingger, maar door Lilo Fadidas (die oud, bazouki én percussie speelt). Maar het zijn uiteindelijk niet de duurbetaalde namen die de ziel in de muziek leggen. Gezamenlijk geven deze solo-artiesten, maar met name Sussan, treffend een stem aan de ziel van mishandelde vrouwen over de gehele wereld. Althans, aldus regisseur Cyrus Nowrasteh in het begeleidende boekje.

Daarmee heb je ook meteen de belangrijkste overeenkomst met The Passion te pakken: ook The Stoning of Soraya M. is een klaaglied tegen mishandeling, zij het op een wat kleinere, meer persoonlijke schaal. En dat laatste is dan ook het grootste verschil; verwacht hier geen groots mannenkoor dat Latijnse en Hebreeuwse teksten spuit, maar gevoelige viool- en cellosolo’s van Yervand Kalajian en Dennis Karmazyn. En een klaagzang van Sussan; prachtig in klank en compositie, maar je moet wel bestand zijn tegen het authentiek Oosterse karakter. Ook mist Soraya de sterke thema's, wat hier gecompenseerd moet worden door de rauwe emotie.

On-Westers

De vervanging van solo-instrumenten voor het massakoor zorgen ervoor dat Soraya niet teveel gaat lijken op het Passion project. Met de percussie en authentieke instrumenten creëert Debney dezelfde sfeer die hij eerder ook wist te bewerkstelligen in cues als The Olive Garden en Song of Complaint, maar de verschillen zorgen ervoor dat het niet verder komt dan de vrouwelijke evenknie. ‘Voor de liefhebbers van...’, zeg maar, die evenzogoed geen kopie willen.

Het siert The Stoning met name dat de muziek zo on-Westers in opzet is, wat vooral te danken is aan juist dat kleine budget. Waar normaal gesproken een kudde jammerende strijkers roet zou gooien in de persoonlijke composities, ontbreekt hier elke vorm van dergelijk vals sentiment. Rachel Portman schreef in 1998 ook al voor Beloved haar meesterwerk op kleine schaal, hier presteert Debney eigenlijk datzelfde. En net als Beloved, zal ook Soraya verdoemd zijn weg te kwijnen in de kasten van enkel de devote liefhebbers.

Voor het kleinschalige The Stoning of Soraya M., een film over de rechten van Iraanse vrouwen die ongetwijfeld hoge ogen zal gooien op het Amnesty Filmfestival, schreef Debney noodgedwongen een score met een kleine bezetting. En gelukkig maar, want juist het persoonlijke van de solisten zorgt voor een hartverscheurend werkje dat weliswaar dicht naast de sfeer van The Passion of the Christ ligt, maar niettemin een eigen karakter bezit.