Meer dan horror
Lucie, een meisje van tien, dat enkele maanden geleden verdwenen is, wordt op de openbare weg teruggevonden. Haar lichaam werd mishandeld maar er is geen spoor van seksueel misbruik. Het blijft een mysterie waarom ze gekidnapt werd en Lucie blijft gehuld in stilzwijgen. Ze wordt geplaatst in een ziekenhuis, waar ze bevriend raakt met leeftijdsgenootje Ana. Vijftien jaar later wordt er gebeld aan de deur van een gewoon gezin. De vader doet de deur open en Lucie staat voor hem met een jachtgeweer. Ze schiet, overtuigd dat ze haar beulen teruggevonden heeft.
Martyrs heeft tijdens festival-vertoning voor serieuze consternatie gezorgd. Het geweld werkte zo confronterend op bepaalde festivalbezoekers, dat er een ambulance gereed moest staan bij een bioscoopzaal nadat het een bezoeker wat teveel werd, zo werd gezegd. Dit doet erg denken aan goedkoop promotiewerk voor een filmpje dat de bezoekers hard nodig heeft. Martyrs toont echter aan dat zulke praktijken best realiteit kunnen zijn, want dit is één van die weinige films waar het geweld inderdaad voor een nare filmervaring zorgt. Het is echter indrukwekkender dan simpelweg het nastreven van effectbejag. Martyrs gaat veel dieper dan elke film binnen deze nieuwe Franse stroming van horrorfilms.Martelaarschap loont
Martyrs valt te interpreteren als een tweeluik. Het eerste deel toont ons horror zoals we de afgelopen jaren gewend zijn geraakt van de Fransen. Audiovisueel dik verzorgd en een kat- en muisspel dat je op het randje van je stoel houdt. In dit stadium is het nog niet helemaal duidelijk waar de film heen wil gaan en lijkt het haast of we bedonderd werden door alle verhalen rondom de controverse van Martyrs. “Is dít het nou?” zal verscheidene malen door menig kijker gedacht zijn.Bijzonder jammer gezien de kwaliteiten die dit stukje film bezit, want hoewel niet wereldschokkend, is het begin van Martyrs een puik stukje cinema waar de vonken vanaf springen. Het rode vloeistof wordt niet geschroomd en we krijgen bijna een “Yeah!”-gevoel van Lucie’s wraakactie, begeleid door een pompende score die doet denken aan de hoogtijdagen van Dario Argento. Laugiers invloeden zijn duidelijk merkbaar en worden nog eens bevestigd tijdens de aftiteling.
De zoektocht naar duidelijkheid wordt al snel vervangen door verbijstering wanneer het tweede deel zich langzaamaan ontrafelt. Laugier heeft verscheidene malen losgelaten in interviews dat Martyrs tot stand is gekomen in een moeilijke periode uit zijn leven. Laat het duidelijk zijn dat het losbandige uit het eerste deel totaal verdwenen is. Laugier scheidt hier het kaf van het koren. Ineens wordt duidelijk waar alle heisa om gedaan was en inderdaad, weet je niet door deze ultieme test te prikken, blijft er weinig meer over dan bijna ondraaglijk gemartel. Geweld zonder directe reden, waarbij elke doorsnee Saw- en Hostel liefhebber het waarschijnlijk snel voor gezien houdt.
Martyrs valt onmogelijk te plaatsen in het straatje van de ‘torture porn’-rage. Laugiers film stijgt hier ver bovenuit en stelt een hoop vragen, over de mens en over het hiernamaals, waar we dagen na het zien van Martyrs nog veelvuldig aan herinnerd zullen worden. Net als bepaalde keiharde, maar ontroerende beelden die in het netvlies gegraveerd zullen blijven voor zeer lange tijd. Een spirituele weg is ingeslagen in het horror subgenre dat Frankrijk op de kaart heeft gezet. De meningen over de betekenis ervan zullen verdeeld zijn, maar zeker is dat Martyrs een hoop los zal maken bij de mensen die deze belevenis aandurven.
Klik voor vergrotingen...
