Verhuizen naar de stad
Om te voorkomen dat haar zoons net zo hard op het land moeten werken als haar man besluit moeder Rosario om in de stad te gaan wonen. Haar zoons, allemaal rond de 20, komen in een volledig nieuwe wereld die nogal onwennig is.De film verteld het verhaal vanuit verschillende perspectieven die wisselen met de broers. Telkens wanneer we overschakelen wordt door middel van een titel het perspectief getoond. Echt heel erg veel doet regisseur, Luchino Visconti, hier niet op uit. Hij switcht gedurende het verhaal van de ene broer gerust naar het perspectief van de ander, wat gelukkig bijdraagt aan de kracht van de film. Om het volgende voorbeeld hiervan te begrijpen zal hieronder eerst het voorafgaande deel van het verhaal worden beschreven.
Broers
Simone (Renato Salvatori) is de oudste en fungeert als een soort Marco Polo voor zijn jongere broers. Hij verkent de stad en krijgt zo als eerste een meisje en er wordt zelfs een enorm bokstalent in hem ontdekt. Dat de stad meer heeft te bieden dan enkel een interessant toekomstperspectief ondervindt hij door het gebruik van alcohol en sigaretten. Als een wild beest verkend hij de wereld maar door zijn gebrek aan sturing kan hij dit niet volhouden. Wegens slechte discipline schuiven de bokstrainers hem opzij waarna hij foute vrienden krijgt.Rocco (Alain Delon) is in het begin passief, schuwt de stad en zit in de positie van jongere broertje waardoor hij goed kijkt naar de fouten die zijn grote broer maakt. Je zou haast kunnen zeggen dat hij een beter toekomstperspectief heeft omdat het voor hem duidelijker is wat wel en niet te doen. Daarnaast is Rocco veel gedisciplineerde. Hij gaat een tijdje in het leger en wanneer hij terugkomt ontmoet hij het oude liefje van zijn broer, Nadia (Annie Girardot).
Het klikt tussen Nadia en Rocco. Ze beginnen een relatie maar daarbij vergeet hij dat het in Italië een belediging is wanneer je wat hebt met de ex van je broer.
Nu komen we terug op het punt wat eerder werd aangehaald betreffende het wisselen van perspectief. Alhoewel we al lang in het verhaal van Rocco zitten laat Visconti de wraakscène zien vanuit het perspectief van Simone. Met enkele van zijn vrienden besluipt hij de nieuwe geliefden om voor de ogen van Rocco, Nadia te verkrachten. De scene eindigt in een handgemeen tussen de broers.
Rivaliteit
Is het niet grof dat een verkrachting in een dusdanig dramatisch verhaal vanuit het perspectief van de dader wordt gefilmd? De tijd (1960) was het daar mee eens. De zaal waar de film vertoond werd moest opnieuw door de katholieke kerk worden gezegend en Visconti spande zelfs een rechtszaak aan om de scene te laten verwijderen. We kunnen concluderen dat deze rechtszaak te maken moet hebben met Visconti’s angst voor zijn eigen veiligheid. Regietechnisch moet hij hier wel trots op zijn geweest. Want hoe erg Simone ook aftakelt het lukt gedurende de volledige film om begrip voor hem te houden. Hij is een slachtoffer van de stad en door hem goed te belichten blijft de film een fascinerende tweestrijd tussen twee sterk omschreven karakters in plaats van een simpele protagonist/antagonist relatie. Sterker zelfs, misschien is de stad in deze film wel de antagonist en zijn Rocco en zijn ‘fratelli’ wel protagonisten.Na de brute verkrachting gaat Rocco met zijn vriendin praten. In een ijzingwekkende scene op het dak van een kerk maakt hij het uit met Nadia. Waarom? Omdat hij gelooft dat zijn broer haar nodig heeft. Rocco wordt beladen (onder andere door zichzelf) met de zware taak zich om zijn broer te bekommeren. Voordat hij zijn eigen bokscarrière opbouwt vragen ze hem in de gym om op Simone te letten. Vooral na de verkrachting en Rocco´s eigen succes met boxen wordt dit alleen maar zwaarder vanwege Simone´s rancune.
Rocco´s nostalgie groeit en de ironie van de door Nino Rota gecomponeerde familie-theme weerklinkt steeds sterker. Misschien is het wel de kracht van Visconti’s filmmakerij dat Rota zelf deze tune elf jaar later nog associeert met verwrongen familiebanden, wanneer hij er een variant op bedenkt die “Speak Softly Love” zou heten in de Godfather-films.
Na een wanhoopsdaad van Simone, die door de montage wordt onderbroken door een succesvolle boxwedstrijd van Rocco eindigt de film met sentiment. Voor Rocco is het bewezen; de stad is een hel en ze hadden er nooit naar toe moeten gaan. Zijn zogenaamde toekomstperspectief waarin hij kon leren van de fouten van zijn broer is mede de reden waarom hij niet gelukkig kan zijn.Invloeden
De film kreeg met een zware censuur te maken en dat had vooral te maken met twee nogal gewelddadige scènes. Desalniettemin werd het een groot succes en wordt Rocco e i suoi Fratelli gezien als een van de meesterwerken van de Italiaanse cinema met wereldweide invloed. Zo schijnt de film de basisinspiratie te zijn geweest voor John G. Avildsen’s Rocky. Je hoeft geen genie te zijn om de referentie in naam te zien. Een ander goed boxvoorbeeld is Martin Scorsese’s Raging Bull waarbij hij zelf in een interview vertelde dat de boxscènes hevig zijn geïnspireerd op die van Rocco.Misschien wel interessanter zijn de films waar Luchino Visconti zijn inspiratie vandaan haalde. Zijn film is een duidelijk verhaal waarbij het veranderen van de tijd en het komen en gaan van succes voor een onderlinge strijd zorgt bij een worstelende en ouder wordende familie. Er kunnen op veel vlakken directe links worden gelegd naar George Steven’s film Giant uit 1956. Niet in de laatste plaats omdat Alain Delon gezien wordt als de Europese James Dean, die in Giant een soortgelijke rol heeft.
Een andere fascinerende invloed is het Neorealisme. Kenmerkend voor deze filmstroming (die mede door Visconti is opgezet) is het vertellen van het verhaal van de arme en eenvoudige Italiaanse man. Rocco speelt zich af tegen een erbarmelijk achtergrond, die zo uit een eerdere Visconti zoals Belissima of een film van Vittorio de Sica zou kunnen komen. De worstelingen om het leven in deze situatie een aangename draai te kunnen geven is zowel kenmerkend voor Rocco als voor het neorealisme.
Het zou echter fout zijn om de film als een neorealistische werk te zien, alleen al omdat deze stroming na een brief van de overheid officieel is gestopt in 1952. Bovendien is Visconti te veel in ontwikkeling en mist Rocco het sentiment van het neorealisme. Er wordt nooit echt stil gestaan bij de erbarmelijke omstandigheden, in plaats daarvan zijn Visconti’s personages altijd in gevecht om verder te komen. Eigenlijk kunnen we Rocco e i suoi Fratelli nog het best omschrijven als een ontwikkeld episch familiedrama verteld tegen een post-neorealistische achtergrond. Een meeslepende film die de volle drie uur boeit, in beweging blijft en met recht mag worden gezien als een van de pareltjes uit de Italiaanse cinema.
